Jak długo leżeć przy bólu kręgosłupa i rwie kulszowej?

Dlaczego leżenie szkodzi

Przez pierwsze godziny po ostrym bólu odpoczynek ma sens. Zmniejsza obciążenie, pozwala ustąpić skurczowi mięśni. Ale po dwóch dniach bilans się odwraca:

• mięśnie stabilizujące kręgosłup słabną z każdym dniem bezruchu,
• krążek międzykręgowy, który odżywia się przez ruch, odwadnia się,
• stan zapalny nie ma jak ustąpić, bo nic nie pobudza krążenia,
• sztywność rośnie, a wraz z nią ból przy każdej próbie wstania,
• rośnie lęk przed ruchem, który potem trudno przełamać.

Ruch, dostosowany do możliwości, sprawia, że krew i składniki odżywcze docierają do miejsca zapalenia, zmniejszają je i rozluźniają mięśnie, które ból podtrzymują. Praca miednicy, bioder i nóg uruchamia układ limfatyczny i pompę odżywiającą krążek.

Plan na pierwsze dni

Dzień 1. Pozycja przeciwbólowa: na plecach z nogami zgiętymi pod kątem 90 stopni na krześle lub poduszkach, albo na boku z poduszką między kolanami. Zimny kompres na lędźwie. Krótkie wstawanie co godzinę, choćby do toalety i z powrotem. Telefon do chiropraktyka i do lekarza po skierowanie na RTG albo rezonans.

Dzień 2. Pozycja przeciwbólowa między aktywnościami, nie zamiast nich. Spacer po mieszkaniu, kilka razy dziennie. Jeśli masz kije trekkingowe, wyjdź na kilkanaście metrów przed dom. Zaczyna się terapia manualna: odblokowanie segmentu, przywrócenie symetrii miednicy.

Dzień 3 i dalej. Spacer z kijami, wydłużany codziennie o kilkadziesiąt metrów. Zwykły, ale wolniejszy tryb życia. Bez dźwigania, bez długiego siedzenia, bez sportu. Ciepło zamiast zimna.

Cel po dwóch tygodniach: 1 do 2 km marszu dziennie. Po miesiącu: 3 do 5 km. Szczegóły: ruch przy dyskopatii i rwie.

Marsz z kijami: dlaczego to działa nawet w silnym bólu

Kije trekkingowe przejmują część masy ciała i odciążają lędźwie. Dają stabilność, dzięki której można iść, gdy bez nich nie da się wyprostować. Naprzemienny ruch rąk i nóg uruchamia całe ciało i wydłuża kręgosłup. Alternatywa domowa: orbitrek, bez oporu, kilka minut.

To najczęstsze zalecenie, jakie daję pacjentom w ostrej fazie rwy kulszowej. Zaczynamy od kilkunastu metrów. Zwiększamy małymi krokami, wolno.

Czego nie robić

• nie przeleżeć bólu w łóżku,
• nie wracać do sportu, siłowni ani podnoszenia ciężarów, dopóki ból nie ustąpi i terapeuta nie da zgody,
• nie siedzieć wielogodzinnie przy komputerze “bo praca”,
• nie forsować tempa marszu: umiar jest najlepszym sprzymierzeńcem szybkiego powrotu.

Energiczne aktywności w ostrej fazie nie pomagają, a mogą pogorszyć stan. Zawsze skonsultuj powrót do aktywności z chiropraktykiem albo lekarzem.

Kiedy leżenie to nie jest odpowiedź, tylko SOR

• niedowład nogi, opadająca stopa,
• zaburzenia czucia w kroczu,
• problemy z oddawaniem moczu lub stolca,
• ból po urazie, z gorączką albo narastający mimo odpoczynku.

Podsumowanie

Przy ostrym bólu kręgosłupa i rwie kulszowej odpoczynek ma sens przez dzień lub dwa. Potem najlepszą radą jest nie przeczekiwać bólu w łóżku, tylko pozostać tak aktywnym, jak to możliwe, wolniej i z rozwagą. Marsz z kijami od pierwszych dni, terapia manualna od pierwszego tygodnia, sport dopiero po miesiącach. Pacjenci, którzy tak robią, wracają do sprawności w znacznie krótszym czasie. Pełny przewodnik: rwa kulszowa.

Centrum Trzy Diamenty, Przemysław Rybczyński, Poznań, tel. 606 998 116

Źródła i literatura

• Hagen KB, Hilde G, Jamtvedt G i in. Bed rest for acute low-back pain and sciatica. Cochrane Database Syst Rev, 2004.
• Oliveira CB, Maher CG, Pinto RZ i in. Clinical practice guidelines for the management of non-specific low back pain in primary care: an updated overview. Eur Spine J, 2018.
• Hayden JA, Ellis J, Ogilvie R i in. Exercise therapy for chronic low back pain. Cochrane Database Syst Rev, 2021.