Czym jest skolioza i jak powstaje?
Prawidłowy kręgosłup nie ma bocznych skrzywień. Skolioza pojawia się, gdy dochodzi do zaburzenia równowagi mięśniowo-szkieletowej, najczęściej w obrębie zespołu biodrowo-krzyżowo-lędźwiowego. Brak stabilności tej struktury powoduje kompensacyjne wygięcia kręgosłupa, które mózg inicjuje po to, by utrzymać głowę i oczy w pozycji poziomej. W ten sposób organizm zachowuje pionizację ciała kosztem skrzywień w odcinku piersiowym lub lędźwiowym.
Przyczyny i czynniki ryzyka
- długotrwałe siedzenie w nieprawidłowej pozycji,
- różnica długości kończyn,
- wady miednicy i asymetria napięcia mięśni,
- urazy i przeciążenia,
- zaburzenia propriocepcji, czyli czucia głębokiego,
- brak aktywności fizycznej w okresie wzrostu.
Skolioza bywa też idiopatyczna, czyli bez uchwytnej przyczyny. Takie przypadki stanowią około 80% skolioz u dzieci i młodzieży.
Objawy skoliozy
- asymetria barków lub łopatek,
- wystająca łopatka albo żebro po jednej stronie,
- nierówna talia,
- przechylanie się ciała w jedną stronę,
- bóle kręgosłupa i uczucie napięcia mięśni,
- zmęczenie podczas długiego stania lub siedzenia.
Jak diagnozuje się skoliozę?
Podstawą jest badanie kliniczne oraz zdjęcie RTG kręgosłupa w projekcji AP i bocznej. Chiropraktyk ocenia ustawienie miednicy, rotację kręgów i napięcie tkanek miękkich. W części przypadków pomocne bywa badanie 3D postawy ciała albo analiza chodu.
Skolioza: podejście chiropraktyczne
Chiropraktyka skupia się na przywróceniu równowagi biomechanicznej kręgosłupa. W przypadku skoliozy terapeuta:
Stabilizuje zespół biodrowo-krzyżowo-lędźwiowy
Punkt wyjścia dla całej korekcji, bo od stabilności miednicy zależy ustawienie odcinków wyżej.
Wykonuje delikatne mobilizacje i manipulacje
Techniki dobrane do wieku pacjenta, w tym metoda McTimoney-Corleya, bezpieczna u dzieci.
Uczy pacjenta ćwiczeń pionizacyjnych
Prosty zestaw do samodzielnego wykonywania, utrzymujący efekty terapii.
Koryguje postawę i wzorce ruchowe
Praca nad nawykami, które podtrzymują asymetrię w codziennym funkcjonowaniu.
Celem zabiegów jest poprawa osi ciała, zmniejszenie napięcia mięśniowego i wsparcie regeneracji układu nerwowego.
Ćwiczenia w terapii skoliozy
Regularne ćwiczenia są w terapii skoliozy niezbędne. Pomagają utrzymać efekty terapii, wzmacniają mięśnie głębokie i poprawiają kontrolę posturalną. Zaleca się, żeby pacjent wykonywał proste ćwiczenia pionizacyjne co najmniej dwa razy dziennie.
Dlaczego warto działać wcześnie?
Im wcześniej skolioza zostanie wykryta, tym większa szansa na skuteczną korekcję bez operacji. W młodym wieku kręgosłup jest bardziej plastyczny, a chiropraktyka wspomaga naturalne procesy adaptacji tkanek. U dorosłych terapia pozwala zmniejszyć ból i poprawić stabilność postawy.
Podsumowanie
Skolioza to złożone zaburzenie postawy, które wymaga holistycznego podejścia. Chiropraktyka wspiera terapię, przywracając równowagę w obrębie miednicy, kręgosłupa i układu nerwowego. Regularna terapia i ćwiczenia zmniejszają napięcia, poprawiają ruchomość i ograniczają ryzyko dalszych deformacji.
Zauważasz asymetrię postawy?
Jeśli widzisz u siebie albo u dziecka asymetrię barków lub łopatek, skontaktuj się ze specjalistą. Chiropraktyka Poznań, Przemysław Rybczyński, ul. Nagietkowa 33, 60-175 Poznań, trzydiamenty@o2.pl.
Źródła i literatura
- Negrini S, Donzelli S, Aulisa AG i in. 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis Spinal Disord, 2018.
- Weinstein SL, Dolan LA, Cheng JC i in. Adolescent idiopathic scoliosis. Lancet, 2008.
- Kuznia AL, Hernandez AK, Lee LU. Adolescent Idiopathic Scoliosis: Common Questions and Answers. Am Fam Physician, 2020.
- Gámiz-Bermúdez F, Obrero-Gaitán E, Zagalaz-Anula N i in. Corrective exercise-based therapy for adolescent idiopathic scoliosis: Systematic review and meta-analysis. Clin Rehabil, 2022.