Biomechanika ciała: dlaczego terapia obejmuje całe ciało, a nie tylko kręgosłup

Objaw a przyczyna

Współczesna terapia bólu kręgosłupa odchodzi od modelu terapii wyłącznie miejsca objawu na rzecz podejścia funkcjonalnego. Chiropraktyka, podobnie jak nowoczesna medycyna manualna i biomechanika kliniczna, traktuje organizm jako układ zależności nerwowo-mięśniowo-powięziowych, w którym lokalny ból jest zwykle końcowym objawem złożonych zaburzeń funkcji.

Dolegliwość w barku, kolanie czy krzyżu może mieć źródło w zaburzonej mechanice miednicy, ograniczeniu ruchomości innego odcinka kręgosłupa, asymetrii chodu albo przewlekłym przeciążeniu układu nerwowego. Terapia barku skupiona na barku przyniesie ulgę na tydzień. Potem ból wróci, bo przyczyna została.

Ruch jest rotacyjny

Człowiek porusza się w wielu płaszczyznach naraz. Chód, bieg, podnoszenie, nawet stanie w miejscu angażują zsynchronizowane rotacje miednicy, klatki piersiowej, kręgosłupa i kończyn.

Miednica jest centrum transferu sił. Podczas chodu wykonuje ruchy rotacyjne i translacyjne, które wydłużają krok i obniżają koszt energetyczny ruchu. Klatka piersiowa obraca się w przeciwną stronę, stabilizując tułów. Ten układ przeciwbieżnych napięć utrzymuje równowagę i płynność.

Każde ograniczenie ruchomości, asymetria miednicy albo utrata prawidłowych krzywizn kręgosłupa zaburza ten mechanizm. Ciało kompensuje, i kompensacja zaczyna kosztować:

• przeciążenia mięśniowo-powięziowe,
• zaburzone wzorce chodu,
• kompensacje w stawach obwodowych,
• wzrost napięcia mięśni,
• przeciążenie krążków międzykręgowych,
• dyskopatie i przepukliny,
• rwa kulszowa i barkowa,
• wtórne przeciążenia barków, bioder i kolan.

W praktyce klinicznej najczęściej cierpią segmenty C0-C1, C5-C6, C6-C7, L4-L5 i L5-S1, bo to one najczęściej odpowiadają za przewlekłe podrażnienia nerwowe i promieniowanie bólu do kończyn. Jak asymetria miednicy prowadzi do dyskopatii: przyczyny rwy kulszowej i dyskopatii.

Klatka piersiowa, biodra, stopa

Biomechanika nie kończy się na kręgosłupie.

Klatka piersiowa i żebra odpowiadają za oddychanie, ale też za rotację tułowia i stabilizację mięśni głębokich. Sztywne żebra albo zablokowane segmenty piersiowe zaburzają wzorzec oddechowy i przeciążają szyję oraz obręcz barkową. Wielu pacjentów z bólem karku ma problem w klatce piersiowej.

Biodra przekazują siły między miednicą a nogą. Ograniczenie rotacji wewnętrznej albo zewnętrznej biodra ustawia miednicę skośnie, zmienia mechanikę kolana i pracę stopy.

Stopa jest ostatnim elementem adaptacyjnym całego układu. Nadmierna pronacja albo supinacja zmienia sposób przenoszenia sił przez kończynę dolną aż do kręgosłupa. Płaskostopie po jednej stronie potrafi dać skoliozę kompensacyjną i ból krzyża po drugiej.

Układ nerwowy kompensuje, aż przestaje

Układ nerwowy nieustannie adaptuje organizm do przeciążeń. Wiele dysfunkcji przez lata pozostaje bezobjawowych właśnie dzięki tej adaptacji. Brak bólu nie oznacza więc zdrowia funkcjonalnego.

Objawy pojawiają się, gdy:

• zdolność adaptacyjna zostaje przekroczona,
• rozwija się przewlekły stan zapalny,
• dochodzi do ucisku struktur nerwowych,
• układ odpornościowy przestaje kompensować przeciążenia.

Dlatego terapia chiropraktyczna nie skupia się tylko na zmniejszeniu bólu. Jej celem jest poprawa przewodnictwa nerwowego, regeneracja przeciążonych struktur i przywrócenie prawidłowej mechaniki ruchu. Filozofia, która za tym stoi: zasady i metody chiropraktyki.

Pacjent przewlekły to pacjent globalny

Osoby z wieloletnim bólem rzadko mają problem lokalny. Zwykle to kombinacja:

• wielopoziomowych przepuklin,
• przewlekłych napięć mięśniowo-powięziowych,
• asymetrii postawy,
• zaburzonych wzorców ruchowych,
• ograniczeń ruchomości w kilku stawach,
• przeciążeń neurologicznych.

Dlatego w moim gabinecie w Poznaniu terapia obejmuje całe ciało i łączy trzy metody:

Badanie zaczyna się od stóp, terapia od miednicy. Bark i kark przychodzą na końcu, gdy fundament stoi prosto.

Podsumowanie

Biomechanika człowieka to system wzajemnych zależności, w którym ruch, stabilizacja i układ nerwowy są nierozłączne. Terapia samego miejsca bólu rzadko usuwa przyczynę. Terapia funkcjonalna wymaga analizy całego organizmu, jego wzorców ruchowych, kompensacji i zaburzeń neurologicznych. Dlatego chiropraktyka przywraca globalną równowagę biomechaniczną, a nie tylko wycisza objaw.

Jeśli zmagasz się z przewlekłym bólem kręgosłupa, dyskopatią, rwą, przepuklinami albo przeciążeniami zawodowymi i sportowymi, zapraszam.

Centrum Trzy Diamenty, Przemysław Rybczyński ul. Nagietkowa 33, 60-175 Poznań Telefon: 606 998 116

Inspiracja: Kamil Rządkowski, Stowarzyszenie Chiropraktycy Polscy.

Źródła i literatura

• Gevers-Montoro C, Provencher B, Descarreaux M i in. Neurophysiological mechanisms of chiropractic spinal manipulation for spine pain. Eur J Pain, 2021.
• Bialosky JE, Bishop MD, Price DD i in. The mechanisms of manual therapy in the treatment of musculoskeletal pain: a comprehensive model. Man Ther, 2009.
• Hartvigsen J, Hancock MJ, Kongsted A i in. What low back pain is and why we need to pay attention. Lancet, 2018.