Czy chiropraktyka jest bezpieczna? Ryzyko w liczbach

Skala ryzyka

Według danych przytaczanych przez dr. Piotra Godka za literaturą Stoddarda poważne komplikacje po manipulacjach kręgosłupa występują z częstością około 1 na 400 000 zabiegów. Badania w Spine Journal i BMJ Open potwierdzają, że ryzyko powikłań neurologicznych jest bardzo niskie, jeśli zabiegi wykonują wyszkoleni terapeuci po kwalifikacji pacjenta.

Dla porównania: powikłania po operacjach kręgosłupa dotyczą kilku do kilkunastu procent pacjentów, a niesteroidowe leki przeciwzapalne brane przewlekle odpowiadają za tysiące hospitalizacji rocznie z powodu krwawień z przewodu pokarmowego.

Na czym polega ryzyko

Większość technik manualnych jest bezpieczna w rękach wykwalifikowanego terapeuty. Ryzyko rośnie przy technikach o dużej prędkości i małej amplitudzie (HVLA), zwłaszcza w odcinku szyjnym z rotacją głowy.

Możliwe powikłania:

częste i łagodne: krótkotrwałe napięcie mięśni, tkliwość, zmęczenie przez 1 do 2 dni; to reakcja adaptacyjna, nie powikłanie,
rzadkie: przejściowe podrażnienie nerwu, nasilenie bólu na kilka dni,
bardzo rzadkie: uszkodzenie tętnicy kręgowej przy rotacyjnej manipulacji szyi, złamanie u osoby z nierozpoznaną osteoporozą lub przerzutami do kości.

Dwa ostatnie punkty to właśnie te, o których pacjenci słyszeli. I to właśnie one są w praktyce eliminowane przez diagnostykę i dobór techniki.

Jak minimalizuję ryzyko

Kwalifikacja. Wywiad o chorobach, lekach, urazach. Wykluczenie przeciwwskazań: aktywna choroba nowotworowa, zaawansowana osteoporoza, świeże złamania, infekcje, objawy neurologiczne wymagające pilnej konsultacji lekarskiej. W razie wątpliwości obrazowanie albo konsultacja lekarska, zanim dotknę kręgosłupa.

Obrazowanie. RTG według metody Pierce’a pokazuje gęstość kości, zwyrodnienia, kręgozmyk i geometrię. Rezonans pokazuje przepuklinę i jej wielkość. Nie manipuluję kręgosłupa, którego nie widziałem.

Dobór techniki. Trzy metody, których używam, zostały wybrane właśnie ze względu na profil bezpieczeństwa:

Nie stosuję rotacyjnych manipulacji szyi z impulsem. Po prostu nie.

Adaptacja. Zaczynam delikatnie, obserwuję reakcję, stopniuję. Pacjent mówi o odczuciach po zabiegu i modyfikuję plan.

Co mówią instytucje

Mayo Clinic: chiropraktyka może być bezpiecznym uzupełnieniem terapii bólu kręgosłupa, zwłaszcza w dolegliwościach przeciążeniowych i dyskopatycznych.
WHO (Guidelines on Chiropractic, 2005): bezpieczeństwo zależy głównie od prawidłowej kwalifikacji pacjenta i kompetencji terapeuty.
BMJ Open 2017: ryzyko powikłań neurologicznych po manipulacjach jest bardzo niskie przy wyszkolonych specjalistach.

Najczęstsze pytania

Czy chiropraktyka jest bezpieczna dla osób starszych? Tak, przy technikach łagodnych, bez gwałtownych ruchów i rotacji. McTimoney-Corley i Cox są bezpieczne także przy osteoporozie i zmianach zwyrodnieniowych. Więcej: chiropraktyka dla seniorów.

Czy po zabiegu może boleć? Lekki dyskomfort lub napięcie przez 1 do 2 dni to normalna reakcja na zmianę ustawienia struktur. Ból narastający, nowe drętwienie albo osłabienie kończyny to powód do telefonu.

Czy chiropraktyka zastąpi operację? Nie zawsze. Przy ciężkich przepuklinach z niedowładem albo zespole ogona końskiego operacja jest konieczna. W pozostałych, czyli około 90% przypadków, chiropraktyka zmniejsza objawy i pozwala uniknąć zabiegu.

Jak odróżnić bezpiecznego terapeutę? Bada przed zabiegiem, pyta o obrazowanie, zna przeciwwskazania, tłumaczy. Więcej: jak wybrać kręgarza.

Podsumowanie

Ryzyko w zabiegach manualnych jest niskie, a przy diagnostyce i doborze techniki spada do poziomu, który trudno porównać z jakąkolwiek inną interwencją w bólu kręgosłupa. Korzyści: mniejszy ból, lepsza ruchomość, mniejsze napięcie, sprawność bez leków. W Centrum Trzy Diamenty stosuję wyłącznie techniki dopasowane do wieku, kondycji i diagnozy.

Centrum Trzy Diamenty, ul. Nagietkowa 33, Poznań, tel. 606 998 116