
Jak wybrać kręgarza: kręgarz czy chiropraktyk i po czym poznać dobrego
Kręgarz a chiropraktyk: czym się różnią
Kręgarz to tradycyjne, ludowe określenie osoby, która “nastawia” kręgi na podstawie praktyki przekazywanej z pokolenia na pokolenie, zwykle bez formalnego wykształcenia medycznego i bez diagnostyki. Wielu kręgarzy ma świetne ręce i pomogło tysiącom ludzi. Problem w tym, że bez badania i obrazowania nie wiedzą, co nastawiają, a przy niektórych schorzeniach manipulacja może zaszkodzić.
Chiropraktyk to terapeuta po ustandaryzowanym szkoleniu z anatomii, biomechaniki, neurologii i terapii manualnej. W USA chiropraktyka jest kierunkiem studiów z uprawnieniami zbliżonymi do lekarskich. W Europie kształcenie jest krótsze, ale obejmuje diagnostykę i wiedzę medyczną. Chiropraktyka to ocena, terapia i edukacja pacjenta, nie samo “nastawianie”.
W Polsce oba słowa bywają używane zamiennie, także przez terapeutów. Dlatego nazwa na szyldzie nie mówi wszystkiego. Mówią kwalifikacje i sposób pracy.
Po czym poznać bezpiecznego terapeutę
Bada, zanim zacznie terapię. Wizyta zaczyna się od wywiadu i badania postawy, ustawienia miednicy, zakresu ruchu, napięcia tkanek, a przy objawach promieniujących od testów neurologicznych. Terapeuta, który kładzie Cię na stół i zaczyna manipulować po dwóch zdaniach, nie wie, na czym pracuje.
Pyta o obrazowanie. Przy dyskopatii, rwie, bólu po urazie albo u osób po 50. roku życia dobry terapeuta chce zobaczyć RTG albo rezonans, zanim zacznie. Jeśli ich nie masz, skieruje. Jeśli nie pyta, to sygnał ostrzegawczy.
Zna przeciwwskazania. Manipulacji nie wykonuje się przy świeżych urazach, aktywnej chorobie nowotworowej, zaawansowanej osteoporozie, infekcjach kręgosłupa ani przy objawach neurologicznych wymagających pilnej konsultacji lekarskiej. Terapeuta powinien o to zapytać i w razie wątpliwości odesłać do lekarza.
Pracuje delikatnie. Dawne kręgarstwo kojarzy się z siłowym trzaskaniem. Współczesna terapia manualna opiera się na zasadzie “przede wszystkim nie szkodzić”, bo im delikatniejszy bodziec, tym lepiej reaguje ciało. Rozluźnienie, lekkość i poprawa ruchomości po jednej sesji, bez nieprzyjemnych odgłosów, są normą, nie wyjątkiem.
Tłumaczy. Mówi, co znalazł, co zamierza zrobić i dlaczego. Odpowiada na pytania. “Proszę mi zaufać” nie jest odpowiedzią.
Ma papiery. Dyplom szkoły chiropraktycznej, certyfikaty z konkretnych metod, przynależność do stowarzyszenia zawodowego. Sprawdź, czy może je pokazać.
Ma opinie poza własną stroną. Google, ZnanyLekarz, fora. Referencje na własnej stronie łatwo wyselekcjonować.
Pytania, które warto zadać przed pierwszą wizytą
- Jakie ma pan wykształcenie i jakimi metodami pan pracuje?
- Czy przed zabiegiem będzie badanie?
- Czy potrzebuję zdjęć RTG albo rezonansu?
- Ile wizyt pan przewiduje przy moim problemie?
- Kiedy pan odmawia zabiegu?
Ostatnie pytanie jest najważniejsze. Terapeuta, który nigdy nie odmawia, nie zna granic swojej metody.
Jak wygląda bezpieczny zabieg
Wizyta zaczyna się od wywiadu i badania. Terapeuta ocenia ustawienie miednicy i kręgosłupa, napięcie tkanek, symetrię ruchu i reakcję ciała na delikatne impulsy. Podczas zabiegu pacjent pozostaje bierny, a ruchy terapeuty są miękkie, rytmiczne i kontrolowane. Celem jest przywrócenie naturalnej koordynacji układu ruchu, nie “ustawienie kręgu na miejsce”.
Trzy podstawowe techniki, które terapeuta może zastosować, to mobilizacja (powolne ruchy zwiększające zakres), manipulacja (krótki impuls) i trakcja (odciągnięcie kręgów). Czym się różnią i kiedy która ma sens: mobilizacja, manipulacja i trakcja.
W czym pomaga terapia manualna
- ból krzyża i szyi,
- rwa kulszowa i rwa barkowa,
- dyskopatia i przeciążenia kręgosłupa,
- bóle głowy o podłożu napięciowym,
- ograniczenia ruchomości po urazach,
- skrzywienia miednicy i wady postawy.
Ryzyko poważnych powikłań przy manipulacjach kręgosłupa wykonywanych przez wyszkolonego terapeutę po diagnostyce szacuje się na około 1 na 400 000 zabiegów. Więcej: czy chiropraktyka jest bezpieczna.
Metody, które łączą skuteczność z bezpieczeństwem
W moim gabinecie w Poznaniu stosuję trzy metody, które wybrałem właśnie ze względu na profil bezpieczeństwa:
Pełne omówienie chiropraktyki: chiropraktyka kręgosłupa: na czym polega.
Podsumowanie
Kręgarz i chiropraktyk to nie to samo, choć w Polsce obie nazwy funkcjonują obok siebie. Bezpiecznego terapeutę poznasz nie po nazwie, tylko po tym, że bada, pyta o obrazowanie, zna przeciwwskazania, pracuje delikatnie, tłumaczy i ma kwalifikacje, które może pokazać. Pacjent, który rozumie różnicę, wybiera świadomie i zwiększa własne bezpieczeństwo.
Przemysław Rybczyński, terapeuta manualny, dyplomowany chiropraktyk, członek Stowarzyszenia Chiropraktyków Polskich Centrum Trzy Diamenty, ul. Nagietkowa 33, 60-175 Poznań Telefon: 606 998 116 Zabiegi po wcześniejszym umówieniu telefonicznym.
Źródła i literatura
- Rubinstein SM, de Zoete A, van Middelkoop M i in. Benefits and harms of spinal manipulative therapy for the treatment of chronic low back pain: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ, 2019.
- Gorrell LM, Brown BT, Engel R i in. Reporting of adverse events associated with spinal manipulation in randomised clinical trials: an updated systematic review. BMJ Open, 2023.
- Rubinstein SM, Leboeuf-Yde C, Knol DL i in. The benefits outweigh the risks for patients undergoing chiropractic care for neck pain: a prospective, multicenter, cohort study. J Manipulative Physiol Ther, 2007.
- National Institute for Health and Care Excellence. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). NICE, 2016.
Boli od dluzszego czasu?
Rejestracja telefoniczna, pon. do czw. od 8:30. Opisz objawy, powiem, czy to przypadek dla chiropraktyka.


