Blokada kręgosłupa: jak działa, jak długo i jakie ma skutki

Czym jest blokada kręgosłupa

Blokada to podanie leku znieczulającego, sterydowego albo obu naraz w okolicę korzenia nerwowego, stawu międzykręgowego lub mięśni przykręgosłupowych. Cel: przerwać przewodzenie bólu i zmniejszyć stan zapalny wokół uciśniętego nerwu.

Stosuje się ją przy:

rwie kulszowej i barkowej,
przepuklinie krążka z uciskiem na korzeń,
zwyrodnieniu stawów międzykręgowych,
bólach mięśniowych i pourazowych.

Skąd bierze się ból, który blokada wycisza: rwa kulszowa.

Jak wygląda zabieg

Pacjent leży lub siedzi. Po dezynfekcji lekarz, pod kontrolą RTG lub USG, wprowadza igłę w okolicę korzenia albo stawu i podaje lek. Zabieg trwa 10 do 30 minut, ambulatoryjnie. Efekt znieczulenia pojawia się po kilku minutach, sterydu po kilku dniach.

Jak długo działa blokada

Lek

Czas działania

Znieczulenie miejscowe

kilka godzin do 2 do 3 dni

Steryd

od kilku tygodni do kilku miesięcy

Czas zależy od leku, wielkości przepukliny i reakcji organizmu. Blokady sterydowe powtarza się zwykle nie częściej niż 3 do 4 razy w roku, bo każda kolejna działa krócej, a skutki uboczne się kumulują.

Skutki uboczne

Blokada jest uważana za zabieg względnie bezpieczny, ale wiąże się z ryzykiem:

reakcja alergiczna na lek,
zakażenie w miejscu wkłucia,
krwawienie, siniak,
chwilowe nasilenie bólu,
zawroty głowy, osłabienie, nudności,
przejściowe zaburzenia oddawania moczu,
wzrost glikemii u diabetyków,
zaczerwienienie twarzy, bezsenność w pierwszych dobach.

Przy powtarzanych blokadach sterydowych: osłabienie tkanki łącznej, obniżenie gęstości kości, zaburzenia hormonalne, obniżenie odporności. Szczegóły: blokady sterydowe: skutki uboczne i ryzyko.

BMJ Open, w przeglądzie badań nad iniekcjami sterydowymi w rwie kulszowej, wskazuje, że łagodzą one ból w krótkim okresie, ale nie wpływają na długofalową poprawę funkcji kręgosłupa.

Dlaczego ból wraca

Blokada wycisza objaw. Nie zmienia tego, co ten objaw wywołało: przepukliny uciskającej korzeń, zablokowanego segmentu, skośnej miednicy, osłabionych mięśni głębokich. Po ustąpieniu działania leku wszystkie te mechanizmy są na miejscu.

Do tego dochodzi pułapka: przez kilka tygodni bez bólu pacjent wraca do dźwigania, siedzenia i treningów, bo nic nie boli. Kręgosłup, który dalej stoi krzywo, dostaje pełne obciążenie bez sygnału ostrzegawczego. Dlatego po blokadzie przepuklina bywa większa niż przed.

Kiedy blokada ma sens

w ostrym, obezwładniającym bólu, żeby móc zacząć się ruszać i rozpocząć terapię,
u osób, które nie kwalifikują się do operacji, a leki doustne nie działają,
w oczekiwaniu na zabieg operacyjny, gdy jest konieczny,
sporadycznie, po urazie.

Blokada jako most do terapii przyczynowej ma sens. Blokada jako terapia nie.

Alternatywa: dekompresja metodą Coxa

Podobną ulgę bez igły i bez leków daje dekompresja zgięciowo-dystrakcyjna na stole Cox 8. Terapeuta powoli powiększa przestrzeń między kręgami, ciśnienie w krążku spada do wartości ujemnych, przepuklina zasysa się do środka i przestaje uciskać korzeń. Stan zapalny ustępuje, bo znika jego przyczyna.

Różnica wobec blokady: metoda Coxa działa przyczynowo. Pierwsza ulga po 2 do 4 zabiegach, seria 16 do 24. Badania w Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics potwierdzają, że regularna terapia manualna obniża ból, poprawia zakres ruchu i jakość życia przy przewlekłych dolegliwościach kręgosłupa. Więcej: metoda dr. Coxa.

Można też łączyć: blokada na ostry ból, dekompresja i ćwiczenia na przyczynę. Warunek: nie traktować kilku tygodni bez bólu jako trwałego wyzdrowienia.

Podsumowanie

Blokada kręgosłupa daje szybką, ale krótkotrwałą ulgę. Jeśli ból wraca, potrzebna jest metoda, która usuwa przyczynę: terapia manualna, dekompresja, ćwiczenia. Jak wprowadzać ruch po ustąpieniu ostrego bólu: ruch przy dyskopatii i rwie.

Centrum Trzy Diamenty, Przemysław Rybczyński, Poznań, tel. 606 998 116