Dyskopatia L4-L5: objawy, przyczyny i terapia

Ogólny przewodnik po chorobie, etapach i diagnostyce: dyskopatia kręgosłupa.

Dyskopatia a wypadnięcie dysku: to samo?

Pacjenci mówią „wypadnięty dysk”, lekarze piszą „dyskopatia”. W praktyce chodzi o ten sam problem, choć terminy nie są identyczne.

Krążek nie może dosłownie wypaść, bo jest przyrośnięty do trzonów kręgów. Pęka i uwypukla się. Więcej o tym, co naprawdę się dzieje: wypadnięcie dysku: objawy i co robić.

Dlaczego akurat L4-L5

Krążek L4-L5 leży w miejscu, gdzie ruchomy odcinek lędźwiowy przechodzi w sztywną kość krzyżową. Przenosi ciężar całej górnej połowy ciała, bierze udział w każdym zgięciu i wyproście pleców, a do tego pracuje pod największym kątem, bo lordoza lędźwiowa jest tam najgłębsza. Przy podnoszeniu 20-kilogramowego ciężaru w zgięciu nacisk na ten krążek przekracza 300 kilogramów.

Zaraz za nim jest L5-S1, drugi najczęściej uszkadzany segment. Razem odpowiadają za ponad 90% przepuklin lędźwiowych.

Objawy dyskopatii L4-L5

Korzeń nerwowy, który wychodzi na poziomie L4-L5, to L5. Jego ucisk daje charakterystyczny wzorzec:

• ból krzyża, nasilający się przy siedzeniu, schylaniu, dźwiganiu, kaszlu i kichaniu,
• ból promieniujący przez pośladek do bocznej części uda i łydki, czyli rwa kulszowa,
• drętwienie i mrowienie grzbietu stopy i dużego palca,
• osłabienie mięśni unoszących stopę: trudność ze staniem na pięcie, „opadająca stopa” w zaawansowanych przypadkach,
• ograniczenie ruchomości kręgosłupa, sztywność rano.

Objawy alarmowe (niedowład, zaburzenia zwieraczy, utrata czucia w kroczu) wymagają pilnej wizyty u lekarza, nie u chiropraktyka.

Przyczyny i czynniki ryzyka

• siedzący tryb życia i osłabiony gorset mięśniowy,
• praca fizyczna z dźwiganiem, szczególnie w zgięciu i skręcie,
• nieprawidłowa postawa i asymetria miednicy,
• otyłość,
• urazy i przeciążenia sportowe,
• zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem.

Szczegóły mechanizmów: przyczyny rwy kulszowej i dyskopatii.

Diagnostyka

• Badanie kliniczne: test Lasègue’a, siła mięśni stopy, czucie na grzbiecie stopy, odruchy.
• Rezonans magnetyczny: pokazuje przepuklinę L4-L5, jej rozmiar i kierunek oraz stopień ucisku na korzeń L5.
• RTG na stojąco: geometria odcinka lędźwiowego, wysokość przestrzeni L4-L5, kręgozmyk, który na tym poziomie zdarza się często. Więcej: RTG a dyskopatia.
• Tomografia: przy podejrzeniu zmian kostnych.

Terapia dyskopatii L4-L5

Zachowawcze, około 90% przypadków

Chiropraktyka i terapia manualna. Przy przepuklinie L4-L5 podstawą jest dekompresja metodą dr. Coxa. Stół Cox 8 wprowadza odcinek lędźwiowy w zgięcie i trakcję, co obniża ciśnienie w krążku i powiększa otwór, przez który wychodzi korzeń L5. Uzupełniam ją korekcją miednicy i odblokowaniem sąsiednich segmentów, żeby L4-L5 nie pracował za wszystkie.

Ćwiczenia. Stabilizacja mięśni głębokich, metoda McKenzie, rozciąganie mięśnia gruszkowatego i biodrowo-lędźwiowego. Zestaw: ćwiczenia na dyskopatię.

Farmakoterapia. Krótko, w ostrej fazie, żeby dało się ruszać.

Ergonomia. Przerwy w siedzeniu, podparcie lędźwi, technika podnoszenia, masa ciała.

Badania (PubMed, Conservative treatment for lumbar disc herniation) potwierdzają, że postępowanie zachowawcze jest skuteczne w większości przypadków, a operacja pozostaje rozwiązaniem dla sytuacji zaawansowanych.

Operacyjne, około 10% przypadków

Wskazania: narastający niedowład stopy, zaburzenia zwieraczy, brak poprawy po miesiącach dobrze prowadzonego terapii, masywna przepuklina z uciskiem na wiele korzeni. Najczęściej mikrodiscektomia.

Ile trwa terapia

Od kilku tygodni do kilku miesięcy. Pierwsza ulga zwykle po 2 do 4 zabiegach, pełna seria 16 do 24. Ból ustępuje szybciej niż goi się pierścień włóknisty, więc przerwanie terapii przy pierwszej poprawie to najczęstszy powód nawrotu. Pacjenci spoza Poznania: czterodniowy turnus.

Jak zapobiegać nawrotom

• codzienna aktywność: spacery, pływanie, joga,
• ćwiczenia stabilizujące kręgosłup,
• ergonomiczne stanowisko pracy,
• brak dźwigania w zgięciu,
• dieta wspierająca tkankę łączną: wapń, magnez, witamina D, kolagen.

Pacjenci pytają

Czy wypadnięcie dysku L4-L5 to to samo co dyskopatia L4-L5? Tak, wypadnięcie to potoczna nazwa przepukliny, dyskopatia to termin medyczny obejmujący wszystkie etapy.

Czy zawsze trzeba operować? Nie. Około 90% pacjentów ustępuje bez operacji.

Czy można ćwiczyć z dyskopatią L4-L5? Tak, ale ćwiczenia muszą być dobrane do etapu choroby. Na początku stabilizacja i McKenzie, żadnych skłonów z obciążeniem.

Czy dyskopatia L4-L5 daje ból w obu nogach? Zwykle w jednej, po stronie przepukliny. Ból obustronny wymaga dokładniejszej diagnostyki.

Podsumowanie

Dyskopatia L4-L5 jest najczęstszą przyczyną bólu krzyża i rwy kulszowej. W większości przypadków pomaga w się ją bez operacji: dekompresją, terapią manualną i ćwiczeniami. Liczy się szybka diagnostyka i konsekwencja.

Jeśli masz rozpoznanie L4-L5 i ból promieniujący do nogi, zadzwoń do Centrum Trzy Diamenty w Poznaniu: 606 998 116.

Źródła i literatura

• Zhang AS, Xu A, Ansari K i in. Lumbar Disc Herniation: Diagnosis and Management. Am J Med, 2023.
• Kreiner DS, Hwang SW, Easa JE i in. An evidence-based clinical guideline for the diagnosis and treatment of lumbar disc herniation with radiculopathy. Spine J, 2014.
• Hahne AJ, Ford JJ, McMeeken JM. Conservative management of lumbar disc herniation with associated radiculopathy: a systematic review. Spine (Phila Pa 1976), 2010.